Mời bạn đọc xem chi tiết tại: Thảo Hiền, Báo Pháp luật, Hành khách dùng đũa tấn công tài xế taxi có bị tội hình sự, https://plo.vn/hanh-khach-dung-dua-tan-cong-tai-xe-taxi-co-bi-toi-hinh-su-post889771.html?fbclid=IwVERDUARuIYFleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR4j6BeiwuCZpVd3YIBBLB6oSypD9onTwWCcm3rbgueXRYvLY_qkIRdm-OAo3A_aem_Ez-GNTG9n3TzfkU03ocftA, truy cập ngày 11/5/2026
Phạm Ngọc Khánh tại cơ quan công an. Ảnh: QD
Nêu quan điểm về vụ việc, ThS – LS Đặng Trần Kha phân tích: Theo thông tin ban đầu thì tài xế bị trầy xước da, bầm tím vùng đầu và cổ, không có thương tích nghiêm trọng.
Tuy nhiên, đối chiếu quy định tại khoản 1 Điều 134 BLHS, người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà tỉ lệ tổn thương cơ thể từ 11% đến 30%, hoặc dưới 11% nhưng thuộc một trong các trường hợp quy định tại khoản 1 điều này, vẫn cấu thành tội cố ý gây thương tích.
Cụ thể, theo điểm a khoản 1 Điều 134 BLHS, người nào cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác mà “dùng hung khí nguy hiểm” thì đã đủ yếu tố cấu thành tội phạm, không phụ thuộc vào tỉ lệ thương tích.
Để xác định thế nào là “hung khí nguy hiểm”, cần căn cứ hướng dẫn tại Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP. Theo đó, “phương tiện nguy hiểm” là công cụ, dụng cụ phục vụ sinh hoạt, sản xuất; vật do người phạm tội chế tạo; hoặc vật có sẵn trong tự nhiên, mà nếu được sử dụng để tấn công người khác thì có khả năng gây nguy hiểm đến tính mạng hoặc sức khỏe của người bị tấn công.
Từ quy định này có thể thấy, hung khí nguy hiểm tồn tại dưới hai dạng:
(1) Các công cụ, dụng cụ, vật do con người chế tạo ra;
(2) Các vật có sẵn trong tự nhiên.
Đặc điểm chung của các loại hung khí trên là chỉ trở thành hung khí nguy hiểm khi có sự tác động của con người theo ý chí chủ quan nhằm gây tổn hại cho người khác. Do đó, mấu chốt của việc xác định một vật có phải là hung khí nguy hiểm hay không phụ thuộc vào mục đích sử dụng và cách thức sử dụng trong thực tế.
Đối chiếu với vụ việc, đũa vốn là vật dụng sinh hoạt thông thường. Tuy nhiên, khi bị hành khách kẹp cổ và dùng đũa đâm liên tiếp vào vùng đầu, mặt của tài xế là những vị trí trọng yếu trên cơ thể thì việc xác định đũa có được xem là hung khí nguy hiểm hay không cần được đặt trong tổng thể các yếu tố: mục đích sử dụng, cách thức tấn công, vị trí bị tác động, đồng thời phụ thuộc vào kết cấu, vật liệu cấu thành của chiếc đũa được sử dụng trong thực tế.
Theo đó, trong trường hợp vật được sử dụng có kết cấu cứng, đầu nhọn hoặc khả năng xuyên, chọc, khi tác động vào các vùng trọng yếu với mức độ tấn công quyết liệt, liên tục, thì có thể phát sinh nguy cơ gây tổn hại nghiêm trọng đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng bị hại, từ đó đủ cơ sở xem xét dấu hiệu “dùng hung khí nguy hiểm” theo hướng dẫn của Nghị quyết số 02/2003/NQ-HĐTP và quy định tại điểm a khoản 1 Điều 134 BLHS.
Như vậy, việc định danh tính chất pháp lý của công cụ được sử dụng trong vụ việc này không chỉ căn cứ vào tên gọi hay công dụng thông thường của vật, mà cần đánh giá toàn diện trên cơ sở đặc tính vật liệu, phương thức sử dụng và hậu quả tiềm ẩn của hành vi.
Cần phân biệt giữa “tỉ lệ thương tích 0%” (có thương tích, có tác động vật lý nhưng không đủ căn cứ xác định tỉ lệ phần trăm theo Thông tư 22/2019/TT-BYT) và “không có thương tích” (không bị tác động vật lý). Nói cách khác, tỉ lệ thương tích 0% vẫn được hiểu là “dưới 11%” và vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu thuộc các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 134 BLHS.
ThS Đặng Trần Kha, giảng viên khoa Luật, Trường ĐH Hùng Vương